Çiçek Tripsi
 
(Frankliniella occidentalis)
Tanımı ve Yaşayışı
• Erginler 0,9-1,4 mm boyunda, ince uzun ve yassı yapılıdır. Vücut rengi mevsime göre açık sarıdan kahverengi kadar değişir üzerinde küçük kahverengi benekler bulunur.
• Uzun ve dar kanatların kenarlarının kenarları kirpik gibi saçaklı tüylere sahiptir. Kanatlar dinlenme halindeyken vücudun üzerinde paralel ve kapalı halde durur.
• Yumurtalar 0,2 mm uzunluğunda ve böbrek şeklindedir.
• Larva dönemi boyunca vücut sarımsı ve gözleri kırmızımsıdır.
• Yumurtalarını tek tek bitki dokusuna, çiçek döneminde ise çiçek organlarının içine bırakır.
• Birinci ve ikinci dönem larvalar bitkide beslenir.
• İkinci dönem larvalar çok aktiftir ve beslenmek için korunaklı yer arar. İkinci dönemin sonunda larvalar toprağa geçerler.
• Pupa dönemini toprakta geçirirler.
• Kışı ergin halde toprakta ve çeşitli bitkiler üzerinde geçirirler.
• Thripsler, en fazla uçuş faaliyetini günün serin saatlerinde yaparlar.
• Yılda 5–7 döl verirler.
Zarar Şekli ve Ekonomik Önemi
• Zararlının ergin ve larvaları törpüleyici-emici ağız yapısıyla emerek zararlı olurlar. Beslendiği bitkilerin dokularında küçük benek ve gümüşi lekeler oluşturur. Çiçeklerin taç yapraklarında beslendiği yerlerde renk açılması yaparlar. Şeftalide çiçeklenme süresince ve meyvelerin olgunlaşmaya başladığı dönemde yaptığı zarar önemlidir. Beslenmeleri sırasında oluşturdukları zarardan çok, salgıladıkları toksik maddeler önemlidir. Bu salgılar bitkide reaksiyona sebep olur. Larvaları ve erginlerinin beslenmeleri sonucu meyvelerde gümüşi renkli yumuşak lekeler meydana gelir. Olgunlaşma döneminde meyvelerin yüzeyinde önce yaralar oluşur. Bu yaralar büyür ve genişler, meyvelerin pazar değerinin düşmesine neden olur.
• Thripsler, beslendikleri bitkilere bakteri fungus ve virüs hastalıklarını bulaştırarak dolaylı yoldan da zararlı olmaktadır.
Zararlı Olduğu Bitkiler
• Bu zararlı polifag olup, meyve ağaçlarından şeftali, nektarin, kayısı, erik ve elma ile asma önemli konukçularıdır.
Mücadele Yöntemleri
Kültürel Önlemler
• Şeftali bahçeleri ve etrafındaki yonca ile diğer yabancı otların kontrolü yapılmalıdır.
• Bahçe içindeki ya da yakınındaki yabancı otlar, kültür bitkisinin çiçeklenme döneminde ve hasattan 2-3 hafta öncesinde sürülmelidir.
• Hasada yakın yabancı ot mücadelesi yapılmamalıdır.
• Bahçe içinde ve etrafında zararlının diğer konukçularının bulundurulmamasına özen gösterilmelidir.
• Topraktaki pupa ve erginlere karşı sonbahar ve kış aylarında toprak işleme yapılmalıdır.
• Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.
• Bahçeler düzenli sulanmalıdır.
• Budama yapılarak ağaç içi havalandırma sağlanmalıdır.
Biyolojik Mücadele
• Doğal düşmanların korunması ve etkinliklerinin artırılması için diğer zararlılarla mücadelede kimyasal mücadeleye alternatif metotlar uygulanmalı, gerektiğinde doğal düşmanlara yan etkisi az olan ilaçlar kullanılmalıdır.
Kimyasal Mücadele
• Ülkemizde şeftali ve nektarinde bu zararlıya karşı ruhsatlı ilaç bulunmamaktadır.